Grote opkomst tegen antisemitisme en moslimhaat
Het is inmiddels traditie: ook in 2025 herdacht Hilversum zijn Februaristaking. Meer dan 150 Hilversummers woonden woensdag 26 februari de herdenking op Seinhorst bij. Net als in 1941 maakten zij daarmee een statement tegen antisemitisme en racisme in welke vorm dan ook, dus ook tegen moslimhaat. Sprekers waren Gerard Klein en Youssef Douzi.
Toespraak Kitty de Jong
Kitty Jong is vicevoorzitter van de FNV. Zij en burgemeester Gerhard van den Top van Hilversum hielden toespraken tijdens de alweer vijfde editie van de Februaristaking-herdenking op Seinhorst. Kitty Jong is woonachtig in Weesp, een van de weinige andere plaatsen waar in februari 1941 werd gestaakt uit protest tegen de jodenvervolging.
Hilversum eert stakers
Hilversum herdacht maandag 26 februari de Februaristaking van 1941, met burgemeester Van den Top, FNV-voorzitter Kitty Jong, comité-erelid Pieter Broertjes, PhOEbeTRY en een muzikale afsluiting door Alexander Later en dochter Isolde. Met tegen de 150 bezoekers was het de best bezochte herdenking tot nu toe.
Dodenherdenking 2023
Hilversum herdacht op 4 mei alle Nederlandse oorlogsslachtoffers sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Dat gebeurde met een indrukwekkende 11e Bill Minco-lezing in Theater Gooiland, een stille tocht en de herdenkingsceremonie met taptoe en 2 minuten stilte in het Rosarium.
Tetiana & Yaroslava Yachnyk
Tetiana & Yaroslava Yachnyk zingen het Oekraïense volkslied.
Opnieuw oorlog in Europa
Zondag 26 februari herdacht Hilversum de grote Februaristaking van 1941. Tijdens deze editie werd stilgestaan bij de oorlog in Oekraïne, met onder meer poëzievoordracht en het Oekraïense volkslied.
De IJssalon
Op 19 februari 1941 viel de Grüne Polizei ijssalon Koco in de Van Woustraat 149 binnen. Deze onder buurtbewoners populaire zaak was eigendom van de Duits-Joodse vluchtelingen Ernst Cahn en Alfred Kohn. De Duitsers begonnen de boel kort en klein te slaan. Iemand richtte een fles ammoniakgas op de agenten, waarop die schoten losten. Cahn en Kohn werden opgepakt en overleefden de oorlog niet. Cahn was de eerste Joodse verzetsman die tijdens de bezetting in Nederland werd vermoord. Hij werd met andere verzetsstrijders op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd. Zijn compagnon werd in 1945 in Auschwitz vermoord.
NSF-verzet op meer plekken herdacht
Op de voormalige begraafplaats Gedenkt te Sterven bevindt zich een stenen monument ter nagedachtenis aan enkele stakingsleiders. Dit NSF-monument stond oorspronkelijk ook aan de Jan van der Heijdenstraat, op het terrein van het omroepgebouw
van de NSF
Plaquette onthuld tijdens herdenking
De herdenking van 2022 vond – als inmiddels gebruikelijk – op 26 februari plaats, op een zaterdagmiddag om 16.00 uur, bij het NSF-kunstwerk op Seinhorst. Er waren zo’n 100 aanwezigen. Oud-burgemeester Pieter Broertjes onthulde een plaquette.
Struikelsteen voor David Lopes Dias
Lopes Dias was een van de ongeveer 1.800 joodse Hilversummers die het nazisme niet overleefden. Overigens werd hij in de eerste plaats door de nazi‘s opgepakt om zijn politieke ideeën. Hij was sociaaldemocraat en antifascist. Aan wethouder Arno Scheepers (VVD) de eer om op 2 december 2021 op de stoep voor Wezellaan 1 een struikelsteen voor David Lopes Dias te plaatsen.
Het meisje met de hoofddoek
De nazi’s hadden het op joden voorzien, en niet alleen op hen. Ook voor zigeuners, Jehova’s Getuigen, politieke tegenstanders (vooral communisten en socialisten), homoseksuelen en verstandelijk gehandicapten was geen plaats in het Derde Rijk. Hoeveel van hen per goederenwagon Hilversum zijn gepasseerd is niet bekend. De meeste transporten door Hilversum zullen uit Amsterdam zijn gekomen, […]
Februaristaking gaat over antifascisme
Opiniestuk door Bert Visser en Sjors Wolf:
De AFVN roept iedereen op zich aan te sluiten bij partijen die uit de grond van hun principes tegen racisme en fascisme zijn. Opdat we weer een vuist tegen het fascisme weten te maken.
Podcast: De februaristaking in Hilversum
Op 25 en 26 februari 1941 vond in Amsterdam en andere steden de Februaristaking plaats. Ook duizenden Hilversummers deden daaraan mee. Over die staking en de gevolgen daarvan voor Hilversum gaat deze historische podcast van Pieter Hoogenraad. Met dank aan Senver HIlversum
Dappere Hilversummers in beeld
Zoals in meer plaatsen in Nederland bood ook een flink deel van Hilversum verzet tegen de nazi’s. Daar was niets vanzelfsprekends aan, aangezien Hilversum een bestuurscentrum was van de Duitse bezetter. De villa’s van de wijk Trompenberg herbergden nazi-kopstukken en het stadhuis van Dudok was ten tijde van de bezetting hoofdkwartier van de Wehrmacht. Des […]
Dochter van een razzia-slachtoffer
Aanleiding tot de Februaristaking van 1941 was de deportatie van 389 joodse mannen. De meeste werden door de nazi’s vergast. Onder hen de vader van Rosette van Engeland-Groen (80). Het Amsterdamse dagblad Het Parool publiceerde een interview met haar, over hoe zij als peuter ondergedoken zat en door verraad toch in het kamp belandde. Rosette’s […]
‘Experimenteel’ vergast
De directe aanleiding tot de Februaristaking van 1941 was de eerste razzia tijdens de Duitse bezetting, op 22 en 23 februari. Daarbij werden 389 Joodse Amsterdammers opgepakt. Slechts twee overleefden de oorlog. Historica Wally de Lang ontdekte dat 208 gedeporteerden door de nazi’s zijn vergast, bij wijze van experiment. Het vergassen van Joodse gevangenen moest […]
Stakingsleiders aan het woord
In 1995 interviewde de lokale Omroep Hilversum stakingsleiders Anton de Heus en Ab Veltman. Hilversummers waren heel kwaad om de vervolging die tegen de joden was ingesteld, vertelt De Heus. Beide mannen, twintigers destijds, trokken naar de Philipsfabrieken (NSF) om een staking uit te roepen. Daar aangekomen bleek de Hilversummer Gerrit Meerbeek, die in Amsterdam […]
‘Het waren ontzaggelijk veel mensen’
De stakingen braken op 25 februari uit nadat bekend werd dat die ochtend vroeg in Amsterdam massaal het werk was neergelegd. Geboren en getogen Hilversummer Anton de Heus, toen 27 jaar en woonachtig in de buurt Over ’t Spoor, hoorde via twee vrienden van de stakingen in Amsterdam. “Ze belden bij me aan en vroegen of ik mee wilde gaan om te proberen ook in Hilversum de bedrijven plat te leggen.”
2021: Herdenking in beeld
Hilversum herdacht op vrijdag 25 februari 2021 de Februaristaking van 1941. Het is dit jaar 80 jaar geleden, een lustrumjaar. Normaal gesproken zou het Comité Februaristaking Hilversum u hebben opgeroepen om naar de herdenking op Seinhorst te komen. Wegens de pandemie was dat dit jaar niet mogelijk. De Februaristaking van 1941 is daarom in relatieve stilte herdacht. Met inachtname van de coronamaatregelen vond de herdenking plaats met een beperkt gezelschap, zonder publiek.
‘Streik, streik, streik!’
Waar zich nu winkelcentrum Seinhorst bevindt stond destijds een deel van de Nederlandsche Seintoestellen Fabriek (NSF). Het kunstwerk aan de Jan van der Heijdenstraat herinnert daaraan. Precies op die plek kwam op 25 februari 1941 rond het middaguur Gerrit Meerbeek aan. Buiten adem, na een koude tocht per trein uit Amsterdam. Zo gaat het verhaal. […]